Skip to main content Skip to main menu

Prionsabail, Rialacha agus Nósanna Imeachta Ríthábhachtacha

  1. Prionsabail Ríthábhachtacha

Bunóidh an Tionól a chuid oibre ar aon cheann amháin de na sé phrionsabal ríthábhachtacha seo a leanas:

An Oscailteacht: Oibreoidh an Tionól Saoránach go trédhearcach. Craolfar gach cruinniú iomlánach beo ag www.citizensassembly.ie agus beidh gach doiciméad ar fáil go héasca;

Cothroime: is tábhachtach go n-éistfear leis an uile chineál tuairime atá ag daoine i dtaobh gach ceiste agus go gcuirfear ábhar faisnéise den scoth ar fáil do bhaill an Tionóil;

Cead cainte do chách: an cead seo a bheith ag baill uile an Tionóil.  Tabharfar deis do gach ball a gcuid tuairimí a nochtadh, más é sin is mian leo;

An Éifeachtúlacht: Bainfidh an Tionól an úsáid is fearr as an mbeagán ama a bheidh againn le chéile chun na hábhair go léir a phlé. Cinnteoimid go scaipfear na doiciméid go léir roimh ré ionas gur féidir leis na comhaltaí ullmhú ceart a dhéanamh do na cruinnithe;

Meas: is tábhachtach go mbraithfeadh baill gur féidir leo cur leis an bplé agus a gcuid tuairimí a nochtadh go neamhfhaiteach agus go muiníneach, gan eagla orthu go ndéanfaí ionsaí pearsanta orthu nó go ndéanfaí cáineadh orthu;

An Chomhghleacaíocht: Oibreoimid i gcomhar le chéile de mheon cairdis.

  1. Amanna na gCruinnithe agus a Mhinice a Thonólfar Iad

De ghnáth, tionólfar cruinnithe den Tionól in óstán in imeacht 5 dheireadh seachtaine le linn 2020. Tá sonraí iomlána i dtaobh na ndátaí atá beartaithe do na Cruinnithe sin soláthartha do na comhaltaí agus beidh siad ar fáil ar www.citizensassembly.ie

3. Freastal ar Chruinnithe

Tá sé an-tábhachtach go mbeidh na Comhaltaí ar fáil chun freastal ar gach deireadh seachtaine chun a chinntiú go mbeidh an t-eolas céanna ag gach de na saoránaigh agus gur féidir leis nó léi páirt a ghlacadh sa phlé a mbeidh tionchar aige ar thátail deiridh an Tionóil. Mar gheall air sin, aon Chomhalta a chaillfidh níos mó ná aon chruinniú deiridh seachtaine amháin, beidh air nó uirthi an próiseas a fhágáil.

  1. Feistí soghluaiste a úsáid

Aontaíonn na comhaltaí le gan feistí soghluaiste a úsáid le linn don Tionól a bheith ar seisiún.

  1. Trédhearcacht Cruinnithe

Ní bheidh rochtain ag daoine den phobal ar na cruinnithe ach déanfar beoshruthú ar na seisiúin iomlánacha ar www.citizensassembly.ie. Ní dhéanfar na díospóireachtaí comhchéime a bheoshruthú.

  1. An Preas agus an Chumarsáid & idirghníomhaíocht ag comhaltaí leis na Meáin Chumarsáide

Ceadófar do bhaill údaraithe de na meáin chumarsáide freastal ar sheisiúin iomlánacha den Tionól, faoi réir cibé téarmaí agus coinníollacha a leagfaidh an Tionól síos. Ni bheidh rochtain ag baill de na meáin chumarsáide ar sheisiúin phríobháideacha den Tionól.

Mar phrionsabal ginearálta, gníomhóidh an Cathaoirleach mar urlabhraí i ndáil le cúrsaí riarácháin nó nóis imeachta.

Ní ghlacfaidh comhaltaí den Tionól páirt in agallaimh leis na meáin chumarsáide nó i dtráchtaireacht phoiblí le linn don Tionól breithniú gníomhach a dhéanamh ar ábhar mura n-iarrfaidh an Cathaoirleach orthu déanamh amhlaidh nó mura gcomhaontóidh an Cathaoirleach leis an gcéanna  Beidh feidhm ag an méid sin maidir le suíomhanna meán sóisialta leis.

  1. Ról agus dualgais an Chathaoirligh

Is í an Cathaoirleach an t-aon mholtóir amháin i dtaca le hord agus beidh sí freagrach as reáchtáil sheolta an Tionóil de réir na rialacha seo agus de réir théarmaí Rún Thithe an Oireachtais Iúil 2019.  Fostóidh sí cibé seirbhísí tacaíochta is gá chun riaradh éifeachtach an Tionóil a chur i gcrích agus déanfaidh sí, ó am go a chéile, cibé moltaí is cuí léi i dtaobh bhainistiú an ghnó a chur faoi bhráid an Tionóil.

  1. An Clár Oibre

Comhaontóidh an Tionól an clár oibre ar scór moladh ón gCathaoirleach. Beidh an Clár Oibre bunaithe ar na hábhair a sonraíodh i rún an Oireachtais lenar bunaíodh an Tionól.

Déanfar athbhreithniú go rialta ar an gclár ach ní bheidh éifeacht le haon athruithe a dhéanfar dá éis seo air ach amháin le comhaontú an Tionóil.

  1. Grúpa Stiúrtha

Bunófar Grúpa Stiúrtha chun tacaíocht a thabhairt don Tionól i gcomhlíonadh éifeachtúil éifeachtach a róil agus a fheidhmeanna. Go praiticiúil, cabhróidh an Grúpa le saincheisteanna pleanála agus oibríochta a bhaineann leis an gclár oibre. Is iad a bheidh sa Ghrúpa Stiúrtha an Cathaoirleach, an Rúnaíocht agus roinnt Comhaltaí.

  1. Príobháideachas na gComhaltaí a Chosaint

Déanfar ainmneacha na gComhaltaí, agus na limistéir ghinearálta arb astu iad, a chur ar fáil ar www.citizensassembly.ie, ach déileálfar le sonraí pearsanta eile i dtaobh na gComhaltaí go huile is go hiomlán faoi rún. Eisiafar go huathoibríoch ó pháirt a ghlacadh sa Tionól aon phearsa aonair nó aon eagraíocht a dhéanfaidh iarracht teagmháil a dhéanamh le Comhalta chun dul i gcion ar a chuid nó a cuid tuairimí i dtaca le hábhar ar leith.

  1. Díospóireachtaí/socruithe labhartha

Comhaontófar formáid agus struchtúr na socruithe labhartha roimh ré agus, mar phrionsabal ginearálta, ba chóir do gach cion cainte ó na Comhaltaí a bheith gearr, ómósach agus saor ó athrá.  Aon Chomhalta ar mian leis nó léi caint, ba chóir dó nó di é sin a chur in iúl dá Éascaitheoir nó dá hÉascaitheoir a gcuirfidh an céanna in iúl don Chathaoirleach. Le go mbainfear an úsáid is éifeachtúla as an am sna seisiúin iomlánacha, moltar do na Comhaltaí deis na ndíospóireachtaí comhchéime a thapú d’fhonn a gcuid tuairimí a chur in iúl, faisnéis fhíorasach a lorg más gá agus chun plé a dhéanamh le chéile.

  1. Páipéir a Chur Síos agus a Scaipeadh

Cuirfear na cáipéisí go léir le haghaidh chruinnithe an Tionóil ar fáil do gach Comhalta den Tionól de ríomhphost.  Déanfar socruithe malartacha do na Comhaltaí seo nach bhfuil i riocht ríomhphoist a fháil.

  1. Vótáil

Is le rúnbhallóid na gComhaltaí a bheidh i láthair a dhéanfar vótalacha más gá. Déanfaidh an Cathaoirleach maoirseacht ar na vótálacha le tacaíocht ó 2 Chomhaltaí ar a laghad den Tionól.  Ní vótálfaidh an Cathaoirleach ach amháin i gcás go mbeidh comhionannas vótaí ann.

  1. Sainghrúpa Comhairleach

Mar a fhoráiltear maidir leis i Rún an Oireachtais, bhunaigh an Cathaoirleach Sainghrúpa Comhairleach ó dhisciplíní agus réimsí iomchuí chun cabhrú lena chuid oibre i dtaca le faisnéis agus comhairle a ullmhú.  Féadfar comhdhéanamh agus príomhchúram an tSainghrúpa Chomhairligh a athrú le linn shaolré an Tionóil.

  1. Saoráidí Gaeilge

Beidh seirbhís aistriúcháin chomhuainigh ó Bhéarla go Gaeilge ar fáil le haghaidh na seisiún iomlánach go léir de réir mar is gá.

  1. Rochtain ar Sheirbhísí agus ar Fhaisnéis do Dhaoine faoi Mhíchumas

De réir fhorálacha an Achta um Míchumas, 2005 agus an Chóid Cleachtais maidir le Rochtain ar Sheirbhísí Poiblí agus ar Fhaisnéis a Sholáthraíonn Comhlachtaí Poiblí, cinntoidh an Tionól go mbeidh rochtain ar sheirbhísí agus ar fhaisnéis ag gach Comhalta lena n-áirítear na Comhaltaí atá faoi mhíchumas, a mhéid is indéanta agus is cuí.  Tugtar faoi deara gur roghnaíodh gach Comhalta den Tionól go randamach chun tuairimí mhuintir na hÉireann a léiriú agus tá siad ionadaitheach tríd is tríd don tsochaí mar a léirítear sa Daonáireamh í.

  1. Breathnóirí

Aithnítear go mbeidh leas dlisteanach ag eagraíochtaí áirithe/pearsana aonair áirithe ar nós grúpaí tathanta, ENRanna, acadóirí, páirtithe polaitíochta agus Comhpháirtithe Sóisialta i bheith i láthair ag na cruinnithe chun breathnú ar na himeachtaí dóibh féin.

Níl a lán slí do bhreathnóirí, áfach. Ceadófar dóibh freastal ar na seisiúin iomlánacha, agus orthu sin amháin, agus beidh an freastal sin faoi réir próiseas iarratais a rialóidh an Rúnaíocht.

  1. Nósanna Imeachta a Athbhreithniú

Rachaidh an Cathaoirleach i gcomhairle le Comhaltaí an Tionóil agus le páirtithe leasmhara eile agus déanfaidh sí cibé athbhreithnithe is cuí léi ar nósanna imeachta agus ar riaradh an Tionóil.

  1. Rúnaíocht an Tionóil

Beidh stiúradh agus urlámh ag an gCathaoirleach ar fhoireann na Rúnaíochta agus ar thacaíochtaí agus acmhainní eile a bheidh ar fáil, faoi réir mhianta an Tionóil.

  1. Luathrabhadh

Moltar do Chomhaltaí aon ábhair imní nó aon deacrachtaí a bheidh acu a chur in iúl don Rúnaíocht a luaithe is féidir ionas go bhféadfar iad a réiteach go sciobtha.